Pod względem formy klasyczny wiersz arabski odznacza się rygorystyczną budową. Jest monorymiczny, czyli wszystkie wersy kończą się tym samym rymem. Pnadto podobnie jak antyczny wiersz grecki opiera się na powtarzalności analogicznych odcinków sylab długich i krótkich (tzw. stóp wierszowych) w wersach. Każdy wers jest najczęściej rytmicznie dwudzielny, czyli składa się z dwu równoważnych półwersów. Półwersy te zapisywane są zwyczajowo w pewnym oddaleniu od siebie, tworząc charakterystyczny układ dwóch kolumn tekstowych.
Przez całe pokolenia zasady wersyfikacji arabskiej przekazywano drogą ustną jako umiejętność praktyczna. Dopiero w ósmym wieku ujęte zostały w formę samodzielnej nauki o charakterze normatywno-opisowym. Stało się to za sprawą jednego z najwybitniejszych przedstawicieli szkoły gramatyków w Basrze, Al-Ḫalīla Ibn Aḥmada al-Farāhīdiego (zm. 791). Wieść głosi, że uczony ten odkrył istotę struktury rytmicznej wiersza arabskiego, kiedy — przechodząc przez bazar w Basrze i recytując pod nosem wersy kasydy, którą się akurat zajmował — zauważył, że jego skandowanie nałożyło się na miarowy stukot młotków kotlarzy.
Po przestudiowaniu niezliczonych utworów dawnych i współczesnych mu poetów stworzył Al-Farāhīdī dzieło, które po dziś dzień arabską wersologię wiąże z jego imieniem. Teorii tej nadał nazwę al-ᶜarūḍ. Tak też zatytułował księgę, w której wyłożył całokształt swojej koncepcji metrycznej. Niestety księga ta, podobnie jak inne dzieła uczonego z Basry, nie dotrwała do naszych czasów. Jej treść zachowała się w pochodzącym dopiero z pierwszej połowy dziesiątego stulecia wierszowanym przekazie Ibn ᶜAbd Rabbihiego (860-940) zawartym w antologii pt. Al-ᶜIqd al-farīd („Naszyjnik niezrównany”).