Zdania pytajne

Pytania ogólne

Wprowadzane są przez jedną z dwu partykuł: pisaną łącznie أَ (ᵓa) oraz pisaną rozłącznie هَلْ (hel), które odpowiadają polskiemu pytajnikowi czy, np.:

أَفاطِمةُ مُدَرِّسةٌ ►

Czy Fatima jest nauczycilką?

هَلْ أَنْتِ سَعيدةٌ؟ ►

Czy jesteś szczęśliwa?

أَزُرْتُمْ والِدَيْكُمْ أَمْسِ؟ ►

Czy odwiedziliście wczoraj waszych rodziców?

هل غادَرَتْ مَرْيَمُ البِلادَ؟ ►

Czy Maria wyjechała z kraju?

W pytaniach ogólnych zawierających przeczenie używa się tylko partykuły أ (ᵓa), np.:

ألستَ مُهَنْدِساً؟ ►

Czy nie jesteś inżynierem?

أَلَمْ تُسافِرْ أُخْتُكِ إلى المَغْرِبِ؟ ►

Czy twoja siostra nie wyjechała do Maroka?

أَلا يُريدونَ الذَهابَ مَعَنا إلى المَسْرَحِ؟ ►

Czy nie chcą iść z nami do teatru?

أَلَنْ تَدْرُسي الفَلْسَفةَ؟ ►

Czy nie będziesz studiowała filozofii?

Na tak postawione pytania odpowiadamy:

• twierdząco za pomocą partykuły نَعَمْ (naᶜam), np.:

(نَعَمْ (لَسْتُ مُهَنْدِساً ►

Tak (nie jestem inżynierem).

(نَعَمْ (لَمْ تُسافِرْ ►

Tak (nie wyjechała).

(نَعَمْ (لا يُريدونَ ►

Tak (nie chcą).

(نَعَمْ (لَنْ أَدْرُسَ الفَلْسَفةَ ►

Tak (nie będę studiowała filozofii).

• przecząco za pomocą partykuły بَلى (balā), np.:

(بَلى (أنا مُهَنْدِسٌ ►

Nie (jestem inżynierem).

(بَلى (سافَرَتْ ►

Nie (wyjechała).

(بَلى (يُريدونَ ►

Nie (chcą).

(بَلى (سَوْفَ أَدْرُسُ الفَلْسَفةَ ►

Nie (będę studiowała filozofię).

Partykułę أَ (ᵓa) – i tylko ją – można użyć w pytaniach dających możliwość wyboru, które w języku polskim odpowiadają zdaniom typu „to – czy to”, np.:

أَمَشْغولٌ أَنْتَ الآنَ أَمْ عِنْدَكَ وَقْتٌ؟ ►

Jesteś teraz zajęty, czy masz czas?

أَتَشْرَبينَ القَهْوةَ أَم الشايَ؟ ►

Pijesz kawę czy herbatę?

Należy przy tym pamiętać, że spójnikiem w tego rodzaju zdaniach pytajnych jest أَمْ (ᵓam) a nie أَوْ (ᵓaw).

Pytania szczegółowe

Wprowadzane są przez zaimki pytajne:

• ما (mā), ماذا (māḏā) – co?

Pierwszy używany w zdaniach nominalnych, np.:

ما هذا؟ ►

Co to jest?

Drugi natomiast w zdaniach z orzeczeniem czasownikowym, np.:

ماذا فَعَلْتُمْ؟ ►

Co zrobiliście?

• مَنْ (man) – kto?, np.:

مَنْ أَنْتَ؟ ►

Kim jesteś?

مَنْ زارَكَ؟ ►

Kto cię odwiedził?

• كَيْفَ (kayfa) – jak?, np.:

كَيْفَ صِحَّتُكُمْ ►

Jak wasze zdrowie?

كَيْفَ أَصِلُ إلى وَسَطِ المَدينةِ؟ ►

Jak dotrę do centrum miasta?

• مَتى (matā) – kiedy?, np.:

مَتى سَتَرْجَعينَ؟ ►

Kiedy wrócisz?

• أَيْنَ (ᵓayna) – gdzie?, np.:

أَيْنَ أَنْتَ ساكِنٌ؟ ►

Gdzie mieszkasz?

• كَمْ (kam) – ile? W odniesieniu do rzeczowników policzalnych wymaga biernika liczby pojedynczej, np.:

كَمْ كِتاباً؟ ►

Ile książek?

كَمْ رَجُلاً؟ ►

Ilu mężczyzn?

كَمْ طالِبةً؟ ►

Ile studentek?

Dla niepoliczalnych konieczne jest dodatkowo użycie przyimka مِنْ (min), np.:

كَمْ مِنَ السُكَّرِ ►

Ile cukru?

كَمْ مِنَ الماءِ؟ ►

Ile wody?

كَمْ مِنَ النُقودِ ►

Ile pieniędzy?

كَمْ مِنَ الناسِ؟ ►

Ilu ludzi?

Pytając o cenę (po ile? za ile?) użyjemy wyrażenia بِكَمْ (bi-kam), np.:

بِكَمِ التُفّاحُ؟ ►

Po ile są jabłka?

بِكَمْ ديناراً بِعْتَ سَيّارَتَكَ؟ ►

Za ile dinarów sprzedałeś swoje auto?

Pytanie o godzinę:

كَمِ الساعةُ؟ ►

Która jest godzina?

w odróżnieniu od:

كَمْ ساعةً؟ ►

Ile godzin?

• أَيٌّ (ᵓayy^un) – który? jaki? (z rzeczownikami rodzaju żeńskiego możliwe choć niekonieczne użycie formy (ᵓayyat^un), np.:

أَيُّ رَقْمٍ هذا؟ ►

Jaki to numer?

أَيَّ / أَيَّةَ مَدينةٍ زُرْتُمْ؟ ►

Które miasto zwiedziliście?

A także z przyimkami, jak بِأَيِّ (którym, jakim), مَعَ أَيِّ (z którym, z jakim), إلى أَيِّ (do którego, do jakiego) itd.